चीनतर्फ मुख्य राजमार्गको अवरोध हटाइयो, जोखिम कायमै

काठमाडौं— दक्षिणपश्चिम चीनको सिजाङ स्वायत्त क्षेत्रमा पहिरोबाट प्रभावित केरुङ बन्दरगाहको मुख्य प्रभावित क्षेत्रमा पुग्ने एकमात्र स्थलमार्गमा यातायात सुरक्षित बनाउने प्रयास जारी राखिएको छ ।

आकस्मिक उद्धार टोलीले जोखिमको जाँच गर्नुका साथै सडकछेउका भिरालो भूभागलाई मजबुत बनाइरहेका छन्।

अगस्ट २६ मा सिजाङको सिगात्से सहरस्थित केरुङ बन्दरगाहमा गएको पहिरोमा कम्तीमा ४३ जनाको मृत्यु भएको छ भने ५१९ जना अझै बेपत्ता छन्। उद्धार कार्य जारी छ।

पहिरोका कारण बन्दरगाहसम्म पुग्ने एकमात्र सडक चीनको जी २१६ राष्ट्रिय राजमार्गको करिब तीन किलोमिटर खण्ड अवरुद्ध भएको थियो।

यो राजमार्ग नेपालसँग जोडिएको केरुङ सीमा बन्दरगाहसम्म पुग्ने एकमात्र स्थलमार्ग हो। सडक अवरुद्ध भएपछि उद्धारकर्मीहरूलाई हेलिकोप्टरमार्फत घटनास्थल पुग्नुपर्ने वा जोखिमपूर्ण पहाडी भूभाग हुँदै घण्टौँ पैदल यात्रा गर्नुपर्ने अवस्था आएको थियो।

उद्धार टोलीले एक सातासम्म भग्नावशेष हटाउने र सडक पुनः सञ्चालन गर्ने काम गरेपछि गत बुधबारदेखि सडकमा भारी उपकरण लैजान तथा राहत सामग्री र थप जनशक्तिलाई मुख्य प्रभावित क्षेत्रमा पु¥याउन सम्भव भएको थियो।

तर, दोस्रो चरणका विपद् अर्थात् थप पहिरो तथा अन्य भौगर्भिक जोखिम उत्पन्न हुन सक्ने आशंका कायमै रहेकाले अधिकारीहरूले यस महत्वपूर्ण सडकमार्गलाई सुरक्षित र सञ्चालनयोग्य राख्न विभिन्न टोली परिचालन गरी जोखिमयुक्त क्षेत्रमा सर्वेक्षण तथा निरन्तर निगरानी गरिरहेका छन्।

टोलीहरूले राजमार्गको सम्बन्धित खण्डमा सम्भावित भौगर्भिक जोखिम रहेका ५८ वटा स्थान पहिचान गरेका छन्। ती स्थानमा पहिरो वा ढुंगा खस्ने सम्भावित घटनाबारे तत्काल जानकारी लिन निगरानी उपकरण जडान गरिएको छ।

राष्ट्रिय सुरक्षित उत्पादन आपत्कालीन उद्धार सर्वेक्षण टोलीका उपप्रमुख युआन युनसिङले भने, ‘हामीले सडकछेउको भिरालो क्षेत्रमा निगरानी गर्न उपयुक्त स्थानमा रडार जडान गरेका छौँ। यदि ढुंगा खस्ने वा पहिरो जाने घटना भयो भने हामी तत्काल कमान्ड सेन्टरलाई जानकारी गराउँछौँ। त्यसपछि कमान्ड सेन्टरले सम्बन्धित विभागहरूसँग समन्वय गरी उक्त सडकखण्डमा यातायात नियन्त्रण गर्ने वा थप सफाइ तथा संरक्षणका उपाय अघि बढाउनेछ।’

यसैबीच, सडक अधिकारीहरूले सबैभन्दा जोखिमयुक्त क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षणलाई थप तीव्र बनाउँदै उद्धारमा प्रयोग भइरहेका सवारीसाधन सुरक्षित रूपमा आवतजावत गर्न सडकछेउका भिरालो भागलाई मजबुत बनाएका छन्।

राहत तथा उद्धार कार्यमा सहयोग गर्न खटिएको सरकारी इन्जिनियरिङ कम्पनी चाइना रेलवे बेइजिङ ग्रुपका कर्मचारी गा रिदीले भने, ‘यहाँ ढलानमा रहेका खुकुला ढुंगा तल खस्न नदिन ड्रेपरी प्रणाली आवश्यक पर्न सक्छ। यसले सडकमा सहज यातायात सुनिश्चित गर्न सहयोग गर्नेछ।’

त्यसैगरी, नदीको बहावका कारण सडक कटान हुन नदिन कामदारहरूले सडकको बाहिरी किनारमा स्टिलका ग्याबियन जाली राखेका छन्।

वर्षाका कारण नजिकैको नदीको जलस्तर बढेमा संरचना थप विस्तार गर्न सकियोस् भनेर थप ग्याबियन जालीसमेत तयारी अवस्थामा राखिएको छ।

पहिरोपछि नदीको जलस्तरको अवस्थाबारे विज्ञहरूले पनि निरन्तर मूल्यांकन गरिरहेका छन्। उक्त पहिरो नेपालतर्फको सीमामा रहेको नदीको माथिल्लो क्षेत्रमा उच्च हिमाली क्षेत्रमा रहेको हिमनदी भत्किएपछि उत्पन्न भएको थियो।

ड्रोनबाट खिचिएका दृश्य तथा रिमोट सेन्सिङ तस्बिरका आधारमा हिमनदी भत्किँदा बनेको खाल्डोको माथिल्लो र तल्लो दुवै क्षेत्रमा अहिले पानीको बहाव सामान्य रहेको चीनको जलस्रोत मन्त्रालयले सोमबार जनाएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार बन्दरगाहको माथिल्लो क्षेत्रमा पहिरोपछि बनेको प्युरेपू त्साङ्पोको अवरोध ताल पनि प्राकृतिक रूपमा निकास भइसकेको छ।

यस ताल फुट्ने उच्च जोखिमका कारण एक समय उद्धार कार्यमा अवरोध पुगेको थियो।

तल्लो क्षेत्रमा रहेका साना पहिरोबाट बनेका बाँधहरूमा पनि उल्लेखनीय परिवर्तन देखिएको छैन र पानीको बहाव सामान्य रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

यद्यपि, ती बाँधहरू थप भत्किएर नयाँ अवरोध ताल बन्न सक्ने जोखिम भने अझै कायम रहेको मन्त्रालयले चेतावनी दिएको छ।(सीसीटीभीप्लस)