एलआइसी का लगानीकर्ताको लगानी जोखिममा

काठमाडौँ – जीवन बीमा कम्पनी लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पोरेशन (एलआइसी) का लगानीकर्ताको लगानी जोखिममा परेको छ । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आफ्नो व्यापारी मित्र गौतम अदानीलाई एलआइसीबाट अर्बौं डलर ऋण प्रवाह गर्ने योजना बुनेको सनसनीखेजपूर्ण समाचार सार्वजनिक भएपछि लगानीकर्ता त्रसित भएका छन् ।

ऋणमा डुबेका अदानीलाई विश्वभरका बैंकले नपत्याएपछि मोदीले ३ अर्ब ९० करोड अमेरिकी डलर ऋण दिलाउन गोप्य योजना बनाएका हुन् । यो कम्पनीको शाखा नेपालमा पनि छ ।

वाशिंगटन पोस्टको अनुसन्धान अनुसार, नरेन्द्र मोदी सरकारले भारतीय जीवन बीमा निगम ९एलआइसी० बाट ऋणमा डुबेका अदानीलाइ पैसा दिलाउन गोप्य योजना बनाएको छ।

पोष्ट रिपोर्टले खुलासा गरेको छ कि मे २०२५ मा, भारतको केन्द्रीय अर्थ मन्त्रालय, यसको वित्तीय सेवा विभाग, सरकारी स्वामित्वको एलआइसी, र सरकारी योजना आयोगले गौतम अदानीको व्यापार साम्राज्यलाई समर्थन गर्न संयुक्त रूपमा ३ अर्ब ९० करोड अमेरिकी डलर लगानी रणनीति विकास गरेका थिए। भ्रष्टाचार र ठगीको आरोप लागेपछि अमेरिका र यूरोपका धेरै विदेशी बैंकहरूले समूहलाई थप ऋण दिन हिचकिचाएपछि यो कदम चालिएको हो।

द पोस्टले प्राप्त गरेका कागजातहरूले अदानी पोर्ट्सले चालू ऋण पुनर्वित्तका लागि ५८ करोड ५० लाख अमेरिकी डलरको ऋण पत्र जारी गर्दा यो योजना साकार भएको थियो।

वासिंगटन पोष्टले समाचारमा लेखेको छ,”यो योजना त्यही महिना सफल भयो जब अदानीको बन्दरगाह सहायक कम्पनीले अवस्थित ऋण पुनर्वित्त गर्न ऋण पत्र जारी गरेर लगभग ५८ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर जुटाउनुपर्ने थियो। मे ३० मा, अदानी समूहले घोषणा गर्‍यो कि सम्पूर्ण ऋण पत्रहरू एकल लगानीकर्ता – एलआइसीद्वारा खरिद गरिएको थियो ।”

अर्को अनलाइन अखबार द वायरको निष्कर्षको कभरेज अनुसार, प्रस्तावको उल्लेखित उद्देश्य अदानीमा “विश्वासको संकेत” गर्नु र थप लगानीकर्ताहरूलाई आकर्षित गर्नु थियो, यद्यपि समूहको ऋण गत वर्ष २० प्रतिशतले बढेको थियो र यसले अमेरिकी अधिकारीहरूद्वारा निरन्तर अनुसन्धानको सामना गरिरहेको थियो। अमेरिकी न्याय र धितोपत्र तथा विनिमय विभाग आयोगले अदानी र उनका सहयोगीहरूलाई झूटा विवरणहरू र ऊर्जा सम्झौताहरू सुरक्षित गर्न २५ करोड मिलियन अवैध भुक्तानी समावेश गर्ने बहु(अरब डलरको घूसखोरी र धोखाधडी योजनाको आरोप लगाएको छ। यद्दपी अदानीले आरोपहरूलाई अस्वीकार गर्दै “निराधार” भनेका छन्।

यद्यपि, द पोस्टले अन्तर्वार्ता लिएका विश्लेषकहरूले चेतावनी दिएका थिए कि एलआइसी) जसले लाखौं कम आय भएका भारतीयहरूको बचतको सुरक्षा गर्दछ – यस्तो केन्द्रित लगानी मार्फत महत्त्वपूर्ण वित्तीय जोखिममा परेको छ।

“एलआइसीले निजी कर्पोरेट संस्थामा यति ठूलो रकम लगानी गर्नु असामान्य देखिन्थ्यो,” स्वतन्त्र विश्लेषक हेमिन्द्र हजारीको भनाइ उद्घृत गर्दै अखबारले लेखेको छ,”यदि एलआसीलाई केहि भयो भने ‘ सरकार बाहेक अरूले उद्धार गर्न सक्नेछैन।”

विपक्षी नेताहरूले लामो समयदेखि मोदीको गौतम अदानीसँगको घनिष्ठ सम्बन्धलाई क्रोनी पूँजीवादको प्रमाणको रूपमा औंल्याउँदै आएका छन्। अदानी समूहले यस्ता दाबीहरूलाई “भारत विरुद्धको षड्यन्त्र” को रूपमा खारेज गरेको छ।